تحقیق و توسعه در حقوق مسئولیت مدنی

تحقیق و توسعه در حقوق مسئولیت مدنی

نمود مسئولیت مدنی در قراردادهای EPC با بررسی شرایط عمومی پیمان‌های EPC صنعت نفت و نمونه قرارداد نقره‌ای فیدیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد گروه حقوق نفت و گاز، دانشکدۀ نفت تهران، دانشگاه صنعت نفت، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
گستردگی و پیچیدگی موضوعات قراردادهای EPC به ویژه قراردادهای EPC صنعت نفت، منجر به بروز خسارات غیرقابل اجتناب ناشی از اجرای اینگونه پروژه‌ها در هر مرحله از عملیات اجرایی می‌گردد. هر خسارتی، لزوماً عامل زیانی دارد که موجب ایجاد مسئولیت مدنی اعم از قراردادی و غیر قراردادی می‌شود. در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، ابتدا مفهوم و مبانی مسئولیت مدنی در قراردادهای EPC بررسی شده و سپس با توجه به شرایط عمومی پیمان‌های EPC در صنعت نفت و مقایسۀ آن با نمونه قرارداد نقره‌ای فیدیک، ابعاد مختلف مسئولیت قراردادی و غیرقراردادی در این قراردادها مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه در قراردادهای EPC تلاش می‌شود بخش قابل توجهی از ریسک‌ها و مسئولیت‌های اجرایی بر عهدۀ پیمانکار اصلی قرار گیرد؛ لکن در عمل تمامی خسارات را نمی‌توان صرفاً در چارچوب مسئولیت قراردادی تحلیل کرد و در بسیاری از موارد، به‌ویژه در ارتباط با خسارات وارد شده به اشخاص ثالث یا ناشی از عملکرد عوامل مختلف پروژه، قواعد مسئولیت مدنی غیرقراردادی نیز قابل اعمال است. همچنین پیش‌بینی سازوکارهایی مانند بیمه‌نامه‌های مناسب می‌تواند نقش مهمی در مدیریت ریسک و جبران خسارات احتمالی ایفا کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

1.      ابراهیمی، سید نصرالله و مسعودی، فرزاد (1403)، قراردادهای EPC در صنعت نفت و گاز، تهران: انتشارات سمت.
2.      بیات، فرهاد و بیات، شیرین (1399). شرح جامع قانون مدنی، تهران: انتشارات ارشد. (ص 288)
3.      جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1397). ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش.
4.      حسینی‌نژاد، حسینقلی (1387). مسئولیت مدنی، تهران: انتشارات مجد. (ص 22)
5.      ساردوئی نسب، محمد (1400). حقوق مسئولیت مدنی در صنعت نفت و گاز، تهران: انتشارات سمت.
6.      کاتوزیان، ناصر (1399). الزام‌های خارج از قرارداد مسئولیت مدنی، جلد اول، تهران: گنج دانش.
7.      کاتوزیان، ناصر (1399). وقایع حقوقی مسئولیت مدنی، تهران: گنج دانش.
مقالات
8.      بهنام، شهریار و احمدی، سید محمدمهدی (1387). «محاسبۀ میزان و سهم نگهداری بهینۀ اتکایی در شرکت‌های بیمه با رویکرد ارزش در معرض ریسک»، مجلۀ پژوهشنامۀ اقتصادی، دورۀ 8، شمارۀ 1، ص 243-223.
9.      پرچمی جلال، مجید و تقی‌زاده، عزت‌اله و ساقی، بهروز (1390). «بررسی تخصیص قراردادی ریسک‌ها در شرایط عمومی پیمان»، نشریۀ هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، شمارۀ 46، ص 50-39.
10.   پورارشد، نادر (1402). «نظریه تعمیم ارکان سه گانه؛ قاعده عمومی مسئولیت مدنی در حقوق ایران و فقه اسلامی»، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شمارۀ 58، ص 44-33.
11.   جعفری، داود (1404). «مسئولیت مدنی ارتباط بین پیمانکار و اشخاص ثالث»، نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه، ص 595-574.
12.   رحیمی، حبیب اله و حاجیان، محمد قاسم (1393). «تحلیل اقتصادی ارکان مسئولیت مدنی ناشی از حوادث رانندگی»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال دوم، شمارۀ هفتم، ص 129-99.
13.   سلیمی، فضه و پارساپور، محمدباقر (1400). «مبنای مطلوب مسئولیت مدنی از دیدگاه تحلیل اقتصادی حقوق (با نگاهی به حقوق بازار)»، پژوهش حقوق خصوصی انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، دورۀ 9، شمارۀ 35، ص 66-42.
14.   صفایی، سیدحسین و اصولی، پریسا (1404). «شرایط و آثار فریب و غرور در تحقق ضمان قهری؛ مطالعه تطبیقی در حقوق اسلام، ایران، انگلیس و فرانسه»، تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، دورۀ 9، شمارۀ 30، ص 218-191. https://doi.org/10.22034/law.2025.2040894.1456
15.   نجفلو، رضا و درفشی، محمدحسین (1404). «تأثیر حمل و توزیع سوخت در بستر طرح کهاب بر حفاظت از محیط زیست»، تحقیق و توسعه در حقوق عمومی، دورۀ 2، شمارۀ 4، ص 408-373. https://doi.org/10.22034/jrpl.2025.2075175.1189
16.   وحدتی شبیری، دکتر سید حسن (1388). «مبنای مسئولیت مدنی یا ضمان ناشی از تخلف از اجرای تعهد»، مطالعات اسلامی: فقه و اصول، سال چهل و یکم، شمارۀ 1/82، ص 204-169.
17.   هاشمی، سید احمدعلی (1392). «اسباب متعدد در مسئولیت مدنی»، دوفصلنامۀ علمی پژوهشی دانش حقوق مدنی، سال دوم، شمارۀ دوم، ص 15-1.
18.   هوشمند فیروزآبادی، حسین (1398). «مسئولیت مدنی ناشی از خسارات زیست‌محیطی»، فصلنامۀ تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، دورۀ 2، شمارۀ 3، ص 424-397. https://doi.org/10.22034/law.2019.239560
19.  قوانین و آیین‌نامه‌ها
20.   آیین نامه ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح‌ها و پروژه‌های بزرگ تولیدی، خدماتی و عمرانی مصوب 1390
21.   شرایط عمومی پیمان  (نشریه 4311 ) مصوب 1378 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
22.   شرایط عمومی پیمان‌های EPC مصوب 1403 وزارت نفت
23.   شرایط عمومی پیمان‌های EPC مصوب 1398 وزارت نفت
24.   قانون اساسی مصوب 1358
25.   قانون مسئولیت مدنی، مصوب 1339
منابع انگلیسی
1.-Clarke, M.A., Burling, J.M. and Purves, R.L. (2009). *The Law of Insurance Contracts*. 6th ed. Informa Law from Routledge, Chapter 29: Indemnity; Chapter 32: Subrogation.
2.-Hoffman, S.L. (2007). “Construction Contracts.” In: *The Law and Business of International Project Finance: A Resource for Governments, Sponsors, Lawyers, and Project Participants*. Cambridge University Press, pp. 164–187.
3.-MacDonald, J.M. (1994). “Artificial Reef Debate: Habitat Enhancement or Waste Disposal.” *Ocean & Coastal Management*, No. 2.
4.-Wang, M. and Chou, H.-Y. (2003). “Allocation and Risk Handling of Highway Projects in Taiwan.” *Journal of Management in Engineering*, Vol. 19, No. 2, pp. 60–68.
5.C) Standards and Contractual Documents
6.-American National Standard ANSI/PMI (2008). *A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK 2008)*. 4th ed., Chapter 11, p. 273.
7.-FIDIC (1999). *Conditions of Contract for Construction (Red Book)*.
8.-FIDIC (1999). *Conditions of Contract for EPC/Turnkey Projects*. 1st ed. Geneva: Fédération Internationale des Ingénieurs-Conseils.
9.-FIDIC (2017). *Conditions of Contract for EPC/Turnkey Projects*. 2nd ed. Geneva: Fédération Internationale des Ingénieurs-Conseils.
10.   D) Judicial Decisions
11.   -Cambridge Water Co Ltd v. Eastern Counties Leather plc.* [1994] 2 AC 264 (HL).
12.   -D & F Estates Ltd v. Church Commissioners for England.* [1989] AC 177 (HL).
13.   -Leyland Shipping Co. Ltd. v. Norwich Union Fire Insurance Society Ltd.* [1918] AC 350 (HL).
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.