تحقیق و توسعه در حقوق مسئولیت مدنی

تحقیق و توسعه در حقوق مسئولیت مدنی

بررسی تحولات مسئولیت مدنی در فرض اجتماع مباشر و سبب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
چکیده
معمولاً زیان به عاملی نسبت داده می‌شود که به‌طور مستقیم در آن تأثیر داشته است اما همیشه این‌گونه نیست و نمی‌توان نقش سایر عوامل غیرمستقیم را نادیده گرفت؛ در این حالت، فرض اجتماع مباشر و سبب مطرح می‌شود. مطابق نظر مشهور فقهای امامیه، اصل بر مسئولیت مباشر است مگر این‌که تأثیر سبب، به جهاتی قوی‌تر از مباشر باشد. با این‌که در قانون مدنی از این دیدگاه پیروی شده است اما در وضع سایر قوانین، مانند قانون مسئولیت مدنی و قانون مجازات اسلامی مسئولیت بر مبنای تأثیر هر یک از عوامل در زیان قرار گرفته است. در این پژوهش سعی می‌شود، با بررسی دیدگاه‌های گوناگونی که پیرامون بحث اجتماع مباشر و سبب در منابع فقهی و کتب حقوقی بیان‌شده‌اند، به تبیین موضوع پرداخته و نظری ارائه شود تا خسارت زیان‌دیده به نحو مقتضی جبران گردد.
کلیدواژه‌ها

1-   ابن براج، عبدالعزیز(1406)، المهذب، جلد دوم، قم: موسسه النشر الاسلامی.
2-   ابن سعید حلی، نجیب الدین یحیی(1405)، الجامع للشرایع، جلد چهارم، چاپ اول، قم: موسسه سیدالشهداء.
3-   آقایی نیا، حسین(1394)، جرایم علیه اشخاص(جنایات)، چاپ چهارم، تهران: نشر میزان.
4-   امامی، حسن(1363)، حقوق مدنی، جلد اول، چاپ چهارم، تهران: کتاب فروشی اسلامیه.
5-   امیر محمدی، محمد رضا(1394)، مسئولیت تضامنی، تهران: نشر میزان.
6-   بادینی، حسن(1384)، فلسفه مسئولیت مدنی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
7-   باریکلو، علی رضا(1387)، مسئولیت مدنی، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.
8-   بروجردی عبده، محمد(1380)، حقوق مدنی، چاپ اول، تهران: انتشارات مجد.
9-   بهبهانی، محمد حسین(1417)، حاشیه مجمع الفائده و البرهان، چاپ اول، تهران: انتشارات موسسه علامه وحید بهبهانی.
10-بهرامی احمدی، حمید(1391)، ضمان قهری؛ مسئولیت مدنی، تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
11-جبعی عاملی، زین الدین(1417)، مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام، جلد پانزدهم، چاپ اول، قم: موسسه معارف اسلامی.
12-جبعی عاملی، زین الدین(1410)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، جلد هفتم، چاپ اول، قم: مکتبه الداوری.
13-جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1378)، حقوق تعهدات، چاپ سوم، تهران: کتابخانه گنج دانش.
14-جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1382)، فرهنگ عناصر شناسی، چاپ اول، تهران: کتابخانه گنج دانش.
15-جعفری لنگرودی، محمد جعفر(1391)، محشی قانون مدنی، چاپ چهارم، تهران: کتابخانه گنج دانش.
16-حسینی دشتی، مصطفی(1380)، معارف و معاریف: دائره المعارف جامع اسلامی، جلد ششم، چاپ سوم، تهران: نشر آرایه.
17-حسینی عاملی، محمد جواد(1424)، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه، جلد چهاردهم، چاپ اول، قم: موسسه النشر الاسلامی.
18-حسینی مراغی، سیدمیرفتاح(1418)، العناوین الفقهیه، جلد دوم، چاپ اول، قم: موسسه النشر الاسلامی.
19-حلی، محمد(1387)، ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، جلد چهارم، چاپ اول، قم: مطبعه العلمیه.
20-رشتی، حبیب اله(1388)، الغصب، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارتباطات.
21-صفایی، سید حسین، رحیمی، حبیب اله(1397)، مسئولیت مدنی(الزامات خارج از قرارداد)، چاپ یازدهم، تهران: سمت.
22-طباطبایی، سید علی(1422)، ریاض المسائل فی بیان الاحکام بالدلائل، جلد چهاردهم، چاپ اول، قم: موسسه النشر الاسلامی.
23-عاملی، شمس الدین محمد(1411)، اللمعه الدمشقیه، چاپ اول، قم، منشورات دارالفکر.
24-علامه حلی، حسن بن یوسف(1420)، تذکره الفقها، جلد دهم، چاپ اول، قم، موسسه آل البیت(ع).
25-علامه حلی، حسن بن یوسف(1418)، قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام، جلد دوم، چاپ اول، قم: موسسه النشر الاسلامی.
26-علامه حلی، حسن بن یوسف(1422)، تحریرالاحکام الشرعیه علی مذهب الامیه القدیمه، جلد پنجم، چاپ اول، قم: موسسه امام صادق(ع). 
27-فاضل اصفهانی(1424)، کشف اللثام، جلد یازدهم، چاپ اول، قم: موسسه نشر اسلامی.
28-کاتوزیان، ناصر(1399)، الزام های خارج از قرارداد؛ مسئولیت مدنی، جلد اول، چاپ شانزدهم، تهران: انتشارات گنج دانش.
29-کاتوزیان، ناصر(1379)، حقوق مدنی؛ نظریه عمومی تعهدات، تهران: نشر دادگستر.
30-کاشف الغطا، حسن(1422)، انوارالفقاهه، نجف: موسسه کاشف الغطا.
31-محقق حلی، جعفربن حسن(1409)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات استقلال.
32-معین، محمد(1380)، فرهنگ فارسی، چاپ دوم، تهران: نشر سرایش.
33-مکارم شیرازی، ناصر(1411)، قواعدالفقهیه، جلد دوم، چاپ دوم، قم: مدرسه امیرالمومنین(ع).
34-موسوی بجنوردی، حسن(1419)، القواعد الفقهیه، جلد اول، چاپ اول، قم: نشر الهادی.
35-موسوی بجنوردی، حسن(1419)، القواعد الفقهیه، جلد دوم، چاپ اول، قم: نشر الهادی.
36-موسوی خمینی، سیدروح الله(1390)، تحریرالوسیله، جلد دوم، چاپ دوم، قم: دارالکتب العلمیه.
37-موسوی خوئی، سید ابوالقاسم(1413)، مبانی تکمه المنهاج، جلد چهل و یک، چاپ دوم، قم: نشر الهادی.
38-نجفی، محمد حسن(1367)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، جلد سی و هفتم، چاپ سوم، تهران: دارالکتب اسلامیه.
39-نجفی، محمد حسن(1368)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، جلد چهل و سوم، چاپ نهم، تهران: دارالکتب اسلامیه.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.